Skip to main content

Ο Σταυραετός του Πενταδακτύλου, Κυριάκος Μάτσης


«Ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα, αλλά περί αρετής!»

Αυτά ήταν τα λόγια του Κυριάκου Μάτση προς τον κυβερνήτη Χάρτινγκ, όταν του ζήτησε να αποκαλύψει τη θέση του Αρχηγού της ΕΟΚΑ με αντάλλαγμα την ελευθερία του και το εξωφρενικό ποσό των 500.000 λιρών. Η απάντησή του εξέπληξε τους κατακτητές οι οποίοι για ακόμα μια φορά αδυνατούν να αντιληφθούν τη σημασία του Αγώνα. Με αυτή την αρετή πορεύθηκε ο αγωνιστής σ' όλη του τη ζωή.

Γεννήθηκε στο Παλαιχώρι στις 23/1/1926. Το 1946 έγινε δεκτός με υποτροφία στο Τμήμα Γεωπονίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Αγαπούσε με πάθος τη γη, τα γράμματα κι ακόμη πλατύτερα τον άνθρωπο. Μελετηρός, βαθιά καλλιεργημένος στοχαστής, ευσυνείδητος ιδεολόγος, o Κυριάκος έγραφε από τα μαθητικά του χρόνια δοκίμια, στίχους και διηγήματα, συνήθεια που κράτησε μέχρι το τέλος της ζωής του, στα 32 του χρόνια.

Όταν ήρθε η ώρα, ανταποκρίθηκε από τους πρώτους στο κάλεσμα της πατρίδας. Η 1η Απριλίου του '55 τον βρήκε ήδη ενταγμένο στην ΕΟΚΑ. Ορίστηκε υπεύθυνος των ομάδων κρούσεως Αμμοχώστου. Τον Ιανουάριο του 1956 συλλαμβάνεται και βασανίζεται. Όμως τα κρατητήρια δεν στάθηκαν ικανά να εμποδίσουν τον ένθερμο πατριώτη. Αφού απορρίπτει την υποτιμητική πρόταση του Χάρτινγκ, δραπετεύει. Επικηρυγμένος πλέον, αναλαμβάνει τον Τομέα Κερύνειας. Στις 19 Νοεμβρίου του 1958 περικυκλώνουν το κρησφύγετό του στο σκλαβωμένο σήμερα Δίκωμο και του ζητούν να παραδοθεί. Χαρακτηριστική η απάντηση, αντάξια του ήθους και του θάρρους του: «Αν θα βγω, θα βγω πυροβολώντας». Οι Άγγλοι ανατινάσσουν το κρησφύγετο και ο Μάτσης περνά πλέον στο πάνθεο των ηρώων...

Η θυσία του, τρανή απόδειξη και της βαρβαρότητας των αποικιοκρατών. Ο ίδιος είχε γράψει: «Να γιατί δε νοιάζουμαι αν τη γη τη ζουν Τούρκοι για Έλληνες, Εβραίοι, για… Εκείνο που έχει σημασία είναι να την ζουν αυτοί που την ποτίζουν με τον ιδρώτα τους και να περπατούν ελεύθεροι πάνω της, διαφεντευτές της, κυρίαρχοί της. Ν’ αναπνέουν περήφανοι τον αέρα της που νάναι αέρας δροσιάς, ομορφιάς, λεβεντοσύνης. Όχι πνίχτης.» Αυτές του οι λέξεις μας προκαλούν την εξής απορία: Πώς οι Βρετανοί που δέκα χρόνια πριν πολέμησαν τον φασισμό, επικαλούμενοι τις αξίες της ελευθερίας και της δημοκρατίας, φτάνουν στο σημείο να σκοτώσουν ένα νέο που αγωνίζεται για τις ίδιες πανανθρώπινες αξίες;

Όσα είπε, όσα έγραψε κι όσα έπραξε ο Κυριάκος Μάτσης καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του τον αναδεικνύουν σε προσωπικότητα ηγετική. Πολλοί θεωρούν πως με την απώλειά του χάσαμε ίσως την πιο σημαντική, την πιο συγκροτημένη και ολοκληρωμένη προσωπικότητα του Αγώνα και στερηθήκαμε την πολύτιμη συμβολή της παρουσίας του μετέπειτα, όταν τον είχαμε τόσο μεγάλη ανάγκη. Ας μείνουμε τουλάχιστον πιστοί στην παρακαταθήκη που μας άφησε κι ας αγωνιστούμε ενωμένοι μέχρι τέλους για να γίνει πραγματικότητα ότι ονειρεύτηκε!
———
Μαθήτρια της ΕΦΕΝ από το Λύκειο Κύκκου Α'