Skip to main content

Δεν ξεχνώ τα Σεπτεμβριανά


Εξήντα-τρία χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τα Σεπτεμβριανά, το πογκρόμ που έγινε εναντίον των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης. Τα πογκρόμ έλαβαν χώρα στις 6 και 7 Σεπτεμβρίου 1955 και είχαν ως αποτέλεσμα να πληγεί σε πολλά σημεία ο Ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης.

Το κύριο αίτιο της διεξαγωγής τους ήταν η εξελίξεις στην Κύπρο με την έναρξη του Εθνικοαπελευθερωτικόυ αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. Οι Βρετανοί μετά την έναρξη του αγώνα προσκάλεσαν σε τριμερή την Ελλάδα και την Τουρκία, απ’ όπου η Τουρκία αναγνωρήσθηκε ως ισότιμος εταίρος στο Κυπριακό, πράγμα το οποίο ήταν στα σχέδια των ίδιων των Βρετανών οι οποίοι ακολούθησαν την πολιτική του «Διαίρει και Βασίλευε». Εξαιτίας της εμπλοκής της Τουρκίας από τους Βρετανούς αποικιοκράτες, η Τουρκία άρχισε την εφαρμογή της πολιτικής που έχει ως σκοπό την επανάκτηση της Κύπρου, εξ’ού και η δημιουργία του Σχεδίου Ανάκτησης Κύπρου από τον Νιχάτ Ερίμ το 1956, μια έκθεση την οποία η Άγκυρα χρησιμοποιεί ως βάση της πολιτικής της εναντίων του νησιού μέχρι και σήμερα.

Αφορμή του Πογκρόμ ήταν η έκρηξη βόμβας στο τουρκικό προξενείο της Θεσσαλονίκης που στεγαζόταν δίπλα από σπίτι στο οποίο λέγεται ότι γεννήθηκε ο Μουσταφά Κεμάλ, ο ηγέτης των νεοτούρκων. Η βόμβα εξερράγη τη νύχτα της 5ης Σεπτεμβρίου και είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση ελάχιστων ζημιών σε γυαλία του σπιτιού του Κεμάλ. Αμέσως, οι τουρκικές εφημερίδες και τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης διέδωσαν το γεγονός ως «κτύπημα στην καρδιά των Τούρκων και στο σπίτι του μεγάλου τους ηγέτη Μουσταφά Κεμάλ». Αργότερα αποδείχτηκε ότι υπήρξαν προβοκάτσια, αφού Τούρκοι τοποθέτησαν τη βόμβα στο προξενείο με σκοπό την κινητοποίηση των Τούρκων εναντίων των Ελλήνων της Πόλης.

Μεγάλος όχλος Τούρκων, ο οποίος κινητοποιήθηκε από τον τουρκικό στρατό, από συνοικία σε συνοικία της Κωνσταντινούπολης, διέπραξε εγκλήματα εναντίον των Ελλήνων της Πόλης. Ως αποτέλεσμα υπήρξε ο θάνατος τουλάχιστον 35 Ελλήνων, η κακοποίηση εκατοντάδων, η διάπραξη τουλάχιστον 1700 βιασμών εναντίον γυναικών και η καταστροφή της περιουσίας χιλιάδων Ελλήνων της Πόλης (υπήρξαν παράλληλα Αρμένιοι και Εβραίοι πληγέντες από τα γεγονότα). Οι υλικές ζημιές ήταν η ολική καταστροφή 1005 σπιτιών (ενώ άλλα 2500 περίπου υπέστησαν ζημιές), η καταστροφή 4364 καταστημάτων, 73 Εκκλησιών, 110 ζαχαροπλαστείων, 26 σχολείων, 25 φαρμακείων, 12 ξενοδοχείων, 22 εργοστασίων, ενώ συλήθηκαν εκατοντάδες τάφοι Ελλήνων σε κοιμητήρια.

Η αντίδραση από πλευράς των Αθηνών υπήρξε ελάχιστη, αφού δεν επιρρίφθηκαν ευθύνες από την κυβέρνηση Παπάγου προς την κυβέρνηση Μεντερές (ο ίδιος ο Παπάγος εκείνο τον καιρό νοσηλευόταν σε νοσοκομείο) ενώ παράλληλα υπήρξε πίεση από Αμερικανικής πλευράς για συμφιλίωση. Η συνολική οικονομική καταστροφή υπολογίζεται να είναι πέραν του ενός δισεκατομυρίου σημερινών δολλαρίων.

Τα Σεπτεμβριανά θα μείνουν στη μνήμη κάθε Έλληνα ως ένα δείγμα της ανθελληνικής πολιτικής της Τουρκίας εδώ και πολλά χρόνια και μια προσβολή προς κάθε Έλληνα και Ελληνίδα ξεχωριστά!

- Μαθητής της ΕΦΕΝ από το Παγκύπριο Γυμνάσιο

Αυτόνομη Κίνηση Μαθητών
Εθνική Φωνή Ελληνόψυχων Νέων