Skip to main content

Μιχαήλ Καραολής & Ανδρέας Δημητρίου.


"Τα Ελληνόπουλα δεν ξέρουν μόνο πως πρέπει να ζουν. 
Ξέρουν και πώς να πεθαίνουν και πως την πατρίδα να τιμούν."

Σαν σήμερα 59 χρόνια πριν, ο Μιχαλάκης Καραολής και ο Ανδρέας Δημητρίου υπήρξαν οι πρώτοι αγωνιστές του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα που καταδικάσθηκαν σε θάνατο και εκτελέστηκαν από τους άγγλους δυνάστες.


Ο Μιχαλάκης Καραολής τελείωσε το δημοτικό σχολείο του Παλαιχωρίου και αποφοίτησε με υποτροφία από την Αγγλική Σχολή. Απόφοιτος καθώς ήταν, έπιασε δουλειά στο Φόρο Εισοδήματος και ήταν ταυτόχρονα αθλητής στίβου. Ήταν από τους πρώτους αγωνιστές που εντάχθηκαν στις τάξεις της ΕΟΚΑ και συγκεκριμένα υπηρέτησε στο τμήμα πληροφοριών της Οργάνωσης. Επίσης, συμμετείχε στην μεταφορά οπλισμού και σε διάφορες βομβιστικές επιθέσεις.

28 Αυγούστου 1955:   Ο Μιχαλάκης Καραολής μαζί με τον Ανδρέα Παναγιώτου παίρνει μέρος στην εκτέλεση του Έλληνα Κύπριου αστυνομικού Ηρόδοτου Πουλλή, ο οποίος πρόδιδε τον αγώνα και συνεργαζόταν με τους Άγγλους. Η εκτέλεση έγινε ενώ ο προδότης παρακολουθούσε εκδήλωση του ΑΚΕΛ. Αμέσως μετά τον πυροβολισμό, ο Καραολής και ο Παναγιώτου έτρεξαν σε σημείο της Λήδρας για να πάρουν τα ποδήλατά τους και να διαφύγουν. Ο Παναγιώτου κατάφερε να διαφύγει αλλά ο Καραολής συνελήφθη σε ενέδρα από τους Εγγλέζους και φυλακίστηκε στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας.

Στις 28 Οκτωβρίου καταδικάσθηκε σε θάνατο, παρότι η σφαίρα που σκότωσε τον Έλληνα Κύπριο αστυνομικό προερχόταν από το όπλο του Παναγιώτου.

Η Ε.Ο.Κ.Α κατάστρωνε σχέδια απόδρασης του από τις Φυλακές, ο ίδιος όμως ο Καραολής αναφέρει σε ιδιόχειρη αναφορά του στον Αρχηγό Διγενή να σταματήσει η όποια τυχόν προσπάθεια απόδρασης του, για το λόγο ότι ανησυχούσε να βάλει σε κίνδυνο τη ζωή κάποιου άλλου που θα προσπαθούσε να τον βοηθήσει να αποδράσει. Δεν ήθελε να χάσει ένας άλλος τη ζωή του, για χάρη του. Ο Στρατηγός Γεώργιος Γρίβας Διγενής σε πολλά μηνύματα του έγραφε: «κάντε το αδύνατο δυνατό, ελευθερώστε τον Καραολή».
Σαν έτοιμος από καιρό,  θαρραλέος δέχεται τη ποινή του και ετοιμάζεται να ανέβει στο ικρίωμα της αγχόνης, χωρίς κανένα δισταγμό, χωρίς κανένα παράπονο, το μόνο που τον ένοιαζε ήταν να δει ακόμα και από εκεί ψηλά την Κύπρο Ελεύθερη και Ελληνική.


Ο Ανδρέας Δημητρίου καταγόταν από τον Άγιο Μάμα Λεμεσού. Γεννήθηκε το 1934 και καταγόταν από πάμπτωχη πολυμελή οικογένεια. Φοίτησε για τρία χρόνια στο Νυχτερινό Γυμνάσιο Αμμοχώστου και στη συνέχεια έπιασε δουλειά σε κατάστημα εκρηκτικών και κυνηγετικών ειδών. Από μικρός αναμίχθηκε στον συνδικαλισμό και διατέλεσε γραμματέας της Συντεχνίας Αχθοφόρων.

Η δράση του Δημητρίου στην ΕΟΚΑ ήταν πολυσήμαντη. Μια από τις επιχειρήσεις στις οποίες πρωταγωνίστησε ήταν και η αρπαγή όπλων από τις στρατιωτικές αποθήκες Αμμοχώστου, στις οποίες εργαζόταν. Η επιχείρηση πέτυχε απόλυτα και η Ε.Ο.Κ.Α. ενισχύθηκε σημαντικά. Τα όπλα προωθήθηκαν σε διάφορες αντάρτικες ομάδες, οι οποίες μέχρι τότε ήταν εφοδιασμένες σχεδόν μόνο με κυνηγετικά.

28 Νοεμβρίου 1955:   Ο ήρωας μας παραμένοντας για ώρα οπλισμένος έξω από τον κινηματογράφο «Χατζηχαμπή» στην Αμμόχωστο, βλέπει ξαφνικά τον στόχο του, τον πράκτορα της «Ιντέλιτζενς Σέρβις», ΣιντνείΤέιλορ . Στρέφει το όπλο του προς εκείνον και τον πυροβολεί τραυματίζοντας τον. Αμέσως, ο Δημητρίου σπεύδει να απομακρυνθεί τρέχοντας. Διερχόμενη περίπολος τον περικυκλώνει ζητώντας του να παραδοθεί. Αυτός αρνείται πεισματικά. Οι Άγγλοι μη έχοντας άλλη επιλογή για να τον συλλάβουν τον πυροβολούν και τον τραυματίζουν στο χέρι. Τότε, μεταφέρεται εσπευσμένα με ελικόπτερο στο Νοσοκομείο Λευκωσίας και από εκεί στις Κεντρικές Φυλακές.


Η εκτέλεση:

Την παραμονή της εκτέλεσής τους, 9 Μαΐου, όλοι οι κρατούμενοι τους κάνουν συντροφιά, τραγουδώντας τον εθνικό ύμνο. Το ξημέρωμα τις 10τις Μαΐου βαδίζουν στην κρεμάλα, τραγουδώντας το ίδιο άσμα. Μαζί.

Ο Καραολής λέει: «Εμένα δεν πρέπει να με λυπάστε, αφού εγώ δεν βρίσκω λόγο για να με κλαίω, ούτε οι συγγενείς μου πρέπει να με κλαίνε.»

Λίγη ώρα μετά, τον ακολουθεί ο Δημητρίου. Στους συγκρατούμενούς του λέει περήφανα: «Τα Ελληνόπουλα δεν ξέρουν μόνο πως πρέπει να ζουν. Ξέρουν και πως να πεθαίνουν».

Ο Βρετανός εκτελεστής τραβάει τον μοχλό και η καταπακτή υποχωρεί. Τα σώματα των νεαρών κρέμονται στον αέρα από μια θηλιά. Για την πατρίδα.Για το Έθνος. Οι Άγγλοι δυνάστες δεν έδωσαν τα άψυχα κορμιά των παιδιών στις οικογένειές τους και τους έθαψαν σ’ έναν χώρο της φυλακής.

Ο Καραολής και ο Δημητρίου υπήρξαν οι πρώτοι αγωνιστές του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α που καταδικάσθηκαν σε θάνατο και εκτελέστηκαν από τους Άγγλους δυνάστες. Με αυτό το τρόπο πίστεψαν οι Άγγλοι πως θα εκφοβίσουν τους Έλληνες της Κύπρου και θα αποδυνάμωναν την δύναμη της Ε.Ο.Κ.Α και του Στρατηγού Γεώργιου Γρίβα Διγενή.

Αντίθετα, η γενναία θυσία των Καραολή και Δημητρίου προκάλεσε την έντονη αντίδραση όλων των Ελλήνων. Ο πόθος για Λευτεριά και Ένωση με τη Μητέρα Ελλάδα, έγινε ακόμα πιο έντονος αφού τίποτα και κανένας δεν μπορούσε να σταματήσει τους αγέρωχους αγωνιστές, οι οποίοι αγνοούσαν τον κίνδυνο του θανάτου αφού ήταν απόλυτα αφοσιωμένοι στον αγώνα τους για να κυματίσει η γαλανόλευκη σε μια Κύπρο ΕΛΕΥΘΕΡΗ και πάντα ΕΛΛΗΝΙΚΗ…!

Με πίστη στον Θεό και στην πατρίδα,
Εθνική Φωνή Ελληνόψυχων Νέων.